iiΓ. Τρία μέτωπα διαμάχης

Το κεφάλαιο καλύπτει 3 θέματα:

1. Η διαμάχη με αντίπαλους «κοινούς τόπους».
2. Η οικογενειακή διαμάχη με τους επιστάτες μας.
3. Διαμάχη ανάμεσα σε σένα και τον εαυτό σου.

.

Οι διαμάχες είναι κομμάτι της ζωής. Θες δεν θες, μετέχεις σε συγκρούσεις που δεν τις ζήτησες. Ακόμα κι αν μένεις ουδέτερος, ευνοείς κάποια πλευρά. Εδώ, μάς ενδιαφέρουν τρια μέτωπα.

1. Η διαμάχη με αντίπαλους «κοινούς τόπους».

Το πιο παλιό μέτωπο της διαμάχης, είναι με τους «κοινούς τόπους» του αυταρχισμού, που ποτέ δεν θα κλείσει, γιατί είναι άσβεστο το θέλω της κυριαρχίας, και μεθυστική η απεριορίστη εξουσία. Οι απόλυτες μοναρχίες σβήσανε, μάλλον αμετάκλητα. Ακόμα επιβιώνουν μικρά δείγματα απο τις ιδεολογικές απολυταρχίες, σαν αυτές που γέννησαν η Ρωσία, η Ιταλία κι η Γερμανία τον 20^ο αιώνα και τυράννησαν τον κόσμο. Έτσι, σήμερα, ο αυταρχισμός δεσπόζει κυρίως στα θεοκρατικά καθεστώτα. Έχουν ως αρχή πως η κοινωνία πρέπει να υπηρετεί το Θεό, σύμφωνα με τις ερμηνείες που δίνουν οι αρμόδιοι εκπρόσωποί Του. Οι πολίτες πρέπει όλοι να είναι πιστοί, να εφαρμόζουν το λόγο Του, και να δικάζονται απο ιερείς, σύμφωνα με το θρησκευτικό νόμο. Θεωρούν επίσης πως οι δικές τους αξίες είναι ανώτερες διότι τις όρισε ο αλάθητος Θεός, και ότι όλος ο άλλος κόσμος – άπιστοι ή οπαδοί άλλων θρησκειών – πρέπει είτε ν’ασπασθεί την Αλήθεια ή να υποταχτεί με τη βία.

Αυτές οι «θεοκρατικές» αξίες, όπως και οι δικές μας «δυτικές», ανήκουν σε δυο παραδόσεις που υπήρχαν και θα υπάρχουν στους αιώνες. Η θεοκρατική παράδοση είναι η πιο παλιά. Ο άρχοντας εκπροσωπεί το Θεό στη γη ως Φαραώ, Αυτοκράτορας ή Σουλτάνος. Αυτή την παράδοση θέλουν να εφαρμόσουν οι «φονταμενταλιστές» μουσουλμάνοι ή χριστιανοί. Εδώ, το “Σύνταγμα” που ορίζει τον τρόπο κυβέρνησης και τη θέση των προσώπων, είναι ένα ιερό κείμενο. Δεν το’γραψε ανθρώπινο χέρι αλλά παραδόθηκε απο το Θεό. Νόμος είναι ο λόγος του Θεού, όπως τον ερμηνεύουν οι ιερείς Του: Καθολικοί κι Ορθόδοξοι, Σιίτες και Σουνίτες.

Παράλληλα, η «δυτική» παράδοση ξεκίνησε με τους Έλληνες, τονώθηκε στην Αναγέννηση και άνθισε με το Διαφωτισμό. Εδώ το “Σύνταγμα” κι ο Νόμος είναι συμφωνίες ανάμεσα στους ανθρώπους. Τεράστια διαφορά κι αγεφύρωτη.

Η κάθε παράδοση έχει τους δικούς της εκπροσώπους και διαμεσολαβητές. Στη μια, οι ιερείς που ορίζουν την αυθεντική ερμηνεία της Ιεράς Γραφής. Ποιός τολμά να τους αμφισβητήσει; Στην άλλη, τη δική μας, οι επιστάτες. Εδώ μπορεί να τους αμφισβητήσει και ο τελευταίος πολίτης. Ευτυχώς.

2. Η οικογενειακή διαμάχη με τους επιστάτες μας.

Είχαμε δρομολογήσει έναν κόσμο με δικαιοσύνη, τάξη κι ελευθερία. Αγωνίστηκαν γενιές ολόκληρες για να τον κάνουν πράξη. Είναι το σύστημα αξιών που το λέμε «δυτική» παράδοση. Όμως πήρε στραβό δρόμο. Εκτράπηκε. Πώς να τον ανατάξουμε; Διότι όταν φερόμαστε κοντόφθαλμα και άδικα, όχι μόνο προδίδουμε τις αρχές μας, αλλά και βοηθάμε τις δυνάμεις που προτιμούν την τυραννία.

Έτσι, σ’αυτό το δεύτερο μέτωπο της διαμάχης, πρέπει ν’αντιμετωπίσουμε τους δικούς μας επιστάτες. Είναι οικογενειακός καυγάς με δικούς μας ανθρώπους όπου το κανονικό, είμαστε εμείς. Κι οι ταραξίες με τις γραβάτες είναι οι επιστάτες. Πώς διορθώνεις λοιπόν πορεία σ’ένα καράβι ανερμάτιστο στην τρικυμία, ενώ αυτοί που βάλαμε στη γέφυρα, γαντζώνονται στο τιμόνι;

3. Διαμάχη ανάμεσα σε σένα και τον εαυτό σου.

Η τρίτη διαμάχη είναι η πιο δύσκολη. Στις άλλες δυο, το μέτωπο είναι ξεκάθαρο, διότι χωρίζει τον έναν άνθρωπο απο τον άλλο. Εδώ όμως η μεθόριος περνάει μέσα στον καθένα μας. Όταν το μέτωπο διαχωρίζει τους ανθρώπους – Γάλλοι/Γερμανοί, Σουνίτες/Σιίτες – τότε η διαμάχη δυναμώνει την ταυτότητα της κάθε πλευράς, το ζήλο και τον πατριωτισμό της. Όλα γίνονται άσπρο/μαύρο, καλό/κακό, φώς/σκοτάδι. Και ό,τι στραβό και λάθος να’χει η πλευρά σου, το προστατεύει. Αλλά όταν η μεθόριος σε διασχίζει, τότε σ’αναγκάζει να παλέψεις με τον εαυτό σου. Εδώ δεν μπορείς να λες εμείς/αυτοί, όπως στις άλλες διαμάχες. Είναι ένας εσωτερικός πόλεμος απελευθέρωσης, απο τα παράσιτα εμφυτεύματα που δέχτηκες, απο αφέλεια ή τεμπελιά, και που τ’άφηνεις να σε ορίζουν.

Εδω αντιμετωπίζεις δυο θέματα. Το πρώτο, είναι η προσπάθεια της εκτροπής να πλάθει «ιδανικούς υπήκοους» και να ελέγχει τα αυτονόητά τους. Έτσι που πάμε, το πιο πιθανό, είναι πως είσαι και συ ανάμεσά τους. Μπορεί να το δέχεσαι και να μη σε νοιάζει. Ή μπορεί να σ’ενοχλεί και να μην το θες.

Το δεύτερο, είναι να σκεφτείς αν θες στ’αλήθεια να γνωρίσεις τον εαυτό σου. Το σίγουρο είναι πως δυσκολεύεσαι. Λ.χ. πως είναι χτισμένος; Τι δίνει νόημα στη ζωή σου; Πού παίζεις θέατρο; Πώς σε βλέπουν; Ποιά είναι τα κίνητρά σου; Όλα αυτά, ίσως θες να τα ξέρεις, αλλά ίσως και να μη σε συμφέρει.

—–